اختلاف بر سر ضوابط عرضه اینترنتی دارو ادامه دارد
به گزارش سایت امن، عضو هیأت مدیره انجمن تجارت الکترونیک با انتقاد از محدودیت های عرضه اینترنتی دارو تاکید کرد: پلت فرم ها جایگزین داروخانه و پزشک نیستند، بلکه واسطه میان داروخانه و مصرف کننده اند.
به گزارش سایت امن به نقل از مهر، مبحث عرضه اینترنتی دارو و چالش های قانونی فعالیت پلت فرم های توزیع دارو در همایش «تنظیم گری در عصر پلت فرم ها» و پنل تخصصی «کالاهای سلامت محور؛ از ضوابط عرضه تا افترا قاچاق» مورد بررسی قرار گرفت؛ نشستی که در آن کنشگران اقتصاد دیجیتال و نمایندگان حوزه سلامت، ضمن تشریح موانع توسعه دارورسانی آنلاین، درباره ی حدود اختیارات دستگاههای مسئول، مرجع اعطای مجوز و الزامات نظارت بر این کسب و کارها به بیان دیدگاه های خود پرداختند.
یکی از محورهای اصلی این جلسه، تعیین حدود فعالیت پلت فرم های عرضه اینترنتی دارو و تفکیک مسئولیت آنها از داروخانه ها بود. ژوبین علاقبند، عضو هیأت مدیره انجمن تجارت الکترونیک، با اشاره به موانع ایجادشده در راه فعالیت این کسب و کارها اظهار نمود: تصور برخی نهادهای تصمیم گیر این است که فعالیت پلت فرم ها در این عرصه به مفهوم ورود مستقیم آنها به پروسه فروش و عرضه دارو است، در حالیکه نقش این کسب و کارها ایجاد ارتباط میان داروخانه و مصرف کننده است.
وی با اعلان اینکه پلت فرم ها قرار نیست جایگزین پزشک یا داروخانه شوند، اضافه کرد: در این مدل، پزشک دارو را تجویز می کند و داروخانه مسئولیت تامین و عرضه آنرا برعهده دارد؛ پلت فرم هم فقط بستر ارتباطی و واسطه انتقال سفارش از مصرف کننده به داروخانه را فراهم می آورد.
علاقبند با تفکیک مدل دارورسانی آنلاین از ایجاد داروخانه های فقط اینترنتی یا موسوم به «داروخانه تاریک» اشاره کرد: در الگوی موردنظر، پلت فرم مالک دارو نیست و انبارداری آنرا هم برعهده ندارد، بلکه خدمات فناوری، ثبت درخواست مصرف کننده، شناسایی داروخانه دارای موجودی و تسهیل ارسال دارو را ارائه می کند و فروش همچنان در داروخانه به انجام می رسد.
وی با اشاره به نگرانی برخی داروخانه ها از ورود پلت فرم ها به این حوزه اظهار داشت: قسمتی از این نگرانی ها ناشی از تصور تهدید فعالیت داروخانه ها به دنبال توسعه خدمات آنلاین است، در حالیکه هدف این مدل حذف داروخانه ها نیست، بلکه ایجاد امکان دسترسی ساده تر مصرف کنندگان به خدمات آنهاست.
عضو هیأت مدیره انجمن تجارت الکترونیک با اشاره به تجربه فعالیت پلت فرم ها در حوزه های دیگر خدماتی اظهار داشت: هنگام راه اندازی خدمات حمل و نقل بین شهری توسط اسنپ هم مخالفت هایی از جانب برخی دستگاه ها مطرح می شد و نگرانی هایی درباره ی توسعه فعالیت این پلت فرم وجود داشت.
وی همینطور با اشاره به محدودیت های اعمال شده بر فعالیت آزمایشی پلت فرم های عرضه دارو اظهار نمود: حتی بعد از تحویل آزمایشی تعداد محدودی دارو به سفارش دهندگان، با محدودیت هایی مواجه شدیم که در عمل امکان ادامه فعالیت را از پلت فرم گرفت.
علاقبند توسعه دارورسانی آنلاین را عاملی برای تسهیل دسترسی بیماران در نقاط مختلف کشور به دارو دانست و اضافه کرد: این شیوه می تواند امکان مشاهده موجودی داروخانه ها را فراهم آورد و با شفاف تر کردن زنجیره تامین، زمینه کاهش برخی رانت ها و تخلفات را به وجود آورد. دراین میان، سازمان غذا و دارو باید الزامات فنی مربوط به ارسال دارو از داروخانه به بیمار را تعیین کند.
وی همینطور با اشاره به تجربه برخی کشورهای اروپایی و آمریکا در فعالیت داروخانه های اینترنتی، این پرسش را بیان کرد که آیا امکان اعطای مجوز برای فعالیت تعداد بیشتری از داروخانه ها در چارچوب مدلهای فقط آنلاین در ایران هم وجود دارد یا خیر.
الزام قانونی توزیع اینترنتی دارو از سال ۱۴۰۱
در ادامه این جلسه، محمد بهمند، معاون کمیته تسهیل گری کسب و کار، با اشاره به سابقه قانونی توزیع اینترنتی دارو اظهار نمود: اجبار قانونی این مساله از سال ۱۴۰۱ عنوان شده و بعد از آن، دستورالعمل چگونگی توزیع اینترنتی دارو از جانب وزارت بهداشت تدوین و ابلاغ گردیده است.
وی با اعلان اینکه تعدد دستگاههای درگیر در این مساله باعث طولانی شدن پروسه اجرایی شده است، اضافه کرد: انجمن تجارت الکترونیک، اتحادیه کسب وکارهای مجازی و سایر نهادهای مرتبط در سالیان گذشته پیگیری های گوناگونی برای رفع موانع فعالیت پلت فرم ها انجام داده اند و حتی مبحث در مقاطعی به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس هم ارجاع شده است.
بهمند با اشاره به اختلاف نظر میان دستگاههای مسئول درباره ی مرجع اعطای مجوز فعالیت پلت فرم ها اظهار داشت: مساله اصلی این است که پلت فرم می خواهد به عنوان واسطه میان داروخانه و مصرف کننده فعالیت کند، اما به سبب ارتباط مستقیم این خدمت با سلامت مردم، الزامات و مقررات خاصی برای آن درنظر گرفته شده است.
وی افزود: یکی از چالش های اصلی این است که برخی نهادهای مسئول اعتقاد دارند دریافت مجوز از درگاه ملی مجوزها و مجوزهای صادرشده از جانب مراجع در رابطه با کسب وکارهای مجازی برای فعالیت در این عرصه کافی نیست و پلت فرم ها باید از جانب وزارت بهداشت هم از نظر تخصصی و صلاحیت فعالیت مورد تأیید قرار بگیرند.
معاون کمیته تسهیل گری کسب و کار با اشاره به مصوبه ۷۷ هیأت مقررات زدایی اضافه کرد: بر طبق بند «ج» این مصوبه، کسب وکارهای فعال در این عرصه، به جز مجوز صادرشده از جانب اتحادیه کسب وکارهای مجازی، به مجوز دیگری نیاز ندارند. از این منظر، سازمان غذا و دارو می تواند ضوابط و الزامات فنی حوزه سلامت را تعیین کند، اما اعطای مجوز دوم برای فعالیت پلت فرم ها با مصوبه مورد اشاره مغایرت دارد.
بهمند همینطور به ماده ۸ دستورالعمل مشترک وزارت خانه های بهداشت و ارتباطات اشاره نمود و اظهار داشت: در این ماده، کارگروهی برای صدور و حتی ابطال مجوز کسب و کارها پیشبینی شده بود، اما کمیته تسهیل فعالیت کسب وکارهای اقتصاد دیجیتال در رأی صادرشده در مردادماه اعلام نمود که مجوز فعالیت باید فقط از راه درگاه ملی مجوزها صادر شود و کارگروه مورد اشاره در صورتیکه نقش مجوزدهی داشته باشد، از وجاهت قانونی برخوردار نیست.
وی با تکیه بر این که الزامات تخصصی حوزه سلامت همچنان باید رعایت شود، اضافه کرد: ضوابط فنی موردنظر وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو می تواند در چارچوب کاربرگ های تخصصی در کنار مجوز اصلی قرار گیرد. به این ترتیب، ملاحظات فنی و سلامت حذف نمی گردد، اما کسب و کار هم مکلف به دریافت مجوز موازی نخواهد بود.
پلتفرم ها در انتظار مجوزی که هنوز صادر نشده است
در بخش دیگری از این پنل، مهدی فامیلی، دبیر کارگروه سلامت دیجیتال اتحادیه کسب وکارهای مجازی، با اشاره به مشکلات اجرایی دستورالعمل دارورسانی آنلاین اظهار نمود: طبق دستورالعمل دیماه ۱۴۰۳ قرار بود کارگروهی متشکل از سه نماینده سازمان غذا و دارو، سه نماینده وزارت ارتباطات و یک نماینده اتحادیه کسب وکارهای مجازی تشکیل گردد، اما این سازوکار تا حالا به نتیجه مشخصی نرسیده است.
وی با اشاره به بلاتکلیفی پلت فرم ها در دریافت مجوزهای مورد مطالبه سازمان غذا و دارو اضافه کرد: سازمان غذا و دارو از سکوها مجوزی را مطالبه می کند که قرار بوده بعد از تشکیل همین کارگروه صادر شود؛ در حالیکه کارگروه هنوز به نتیجه نرسیده و مجوز مورد مطالبه هم در عمل وجود ندارد. این شرایط، دارورسانی آنلاین را در یک دور باطل قرار داده است.
فامیلی با اعلان اینکه پروسه خرید آنلاین دارو از نظر ماهیت با خرید حضوری تفاوتی ندارد، اظهار داشت: نسخه را پزشک صادر می کند، مسئول فنی داروخانه آنرا بررسی می کند و داروخانه مسئول تحویل دارو است. پلت فرم تنها درخواست بیمار را به داروخانه منتقل و پروسه ارسال را تسهیل می کند؛ بدین سبب مسئولیت هر بخش از این زنجیره باید بصورت مشخص و مستقل تعیین شود.
دبیر کارگروه سلامت دیجیتال اتحادیه کسب وکارهای مجازی درباره ی الزامات حمل دارو هم اظهار نمود: برخی پلت فرم ها در نبود ضوابط نهائی از سازوکارهای خودتنظیم گری بهره برده اند. داروهای نیازمند نگهداری در دمای پایین هم با بسته بندی های مخصوص و استفاده از یخ ارسال می شوند و کسب و کارها آمادگی دارند در صورت اعلام ضوابط رسمی، الزامات تعیین شده را اجرا کنند.
ایمنی بیمار و نگرانی از ایجاد انحصار
در سوی دیگر این بحث، نمایندگان حوزه سلامت بر ضرورت حفظ ایمنی بیمار، اصالت دارو و نظارت بر عملکرد پلت فرم ها تاکید کردند.
شاهین فاضل پناه، از پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران و مشاور سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات، با تشریح ملاحظات حوزه سلامت در توسعه دارورسانی آنلاین اظهار نمود: نقطه عرضه دارو باید داروخانه باشد و ایمنی بیمار، اصالت دارو، صیانت از اطلاعات درمانی و امکان ردیابی زنجیره تامین باید در طراحی این پروسه مورد توجه قرار گیرد.
وی اضافه کرد: پلت فرم ها نباید فعالیت خویش را به همکاری با تعداد کمی از داروخانه ها محدود کنند، برای اینکه چنین وضعیتی می تواند زمینه ایجاد انحصار را فراهم آورد و دسترسی سایر داروخانه ها به این بازار را کم کند.
فاضل پناه با اشاره به جلسات مشترک برگزارشده با اتحادیه کسب وکارهای مجازی، سازمان غذا و دارو و انجمن داروسازان اظهار داشت: در این جلسات، فرایندی با هدف حفظ داروخانه به عنوان نقطه عرضه، ممانعت از ایجاد انحصار و دسترسی به اطلاعات بیمار با رضایت وی طراحی و به سازمان فناوری اطلاعات عرضه شده است.
وی با تکیه بر ضرورت نظارت بر فعالیت پلت فرم ها اشاره کرد: گزارش هایی از فروش غیرقانونی دارو و عرضه سفارش های پزشکی از جانب افراد بدون صلاحیت وجود دارد. سکوهای الکترونیکی می توانند به افزایش شفافیت و تکمیل زنجیره تامین دارو کمک کنند، مشروط بر این که فعالیت آنها در چارچوبی مشخص و نظام مند صورت گیرد.
این کارشناس حوزه سلامت دیجیتال همینطور به نگرانی قسمتی از داروخانه ها درباره ی حذف شدن از زنجیره عرضه یا تحمیل قراردادهای یک طرفه از جانب پلت فرم ها اشاره نمود و اظهار داشت: در یکی از نمونه های عنوان شده، سهمی حدود ۲۰ درصد از سود داروخانه مطالبه شده بود؛ به این دلیل، مقررات گذاری در این عرصه باید علاوه بر فراهم کردن زمینه توسعه خدمات آنلاین، رقابت و آزادی عمل داروخانه ها را هم حفظ کند.
فاضل پناه درباره ی راه حل پیش رو برای رفع اختلافات موجود اظهار داشت: سازمان فناوری اطلاعات می تواند با برگزاری سریع جلسه ای مشترک، دو پروسه پیشنهادی موجود را از نظر فنی بررسی کند تا بعد از رفع ابهام ها، دارورسانی برخط وارد مرحله اجرا شود. بگفته وی، با نزدیک شدن دیدگاه ها درباره ی حفظ داروخانه به عنوان نقطه عرضه، امکان رسیدن به توافق بیشتر شده است.
به طور خلاصه در ادامه این جلسه، محمد بهمند، معاون کمیته تسهیل گری کسب وکار، با اشاره به سابقه قانونی توزیع اینترنتی دارو اظهار داشت: اجبار قانونی این مسئله از سال ۱۴۰۱ عنوان شده و پس از آن، دستورالعمل چگونگی توزیع اینترنتی دارو از طرف وزارت بهداشت تدوین و ابلاغ گردیده است. در بخش دیگری از این پنل، مهدی فامیلی، دبیر کارگروه سلامت دیجیتال اتحادیه کسب وکارهای مجازی، با اشاره به مشکلات اجرائی دستورالعمل دارورسانی آنلاین اظهار داشت: طبق دستورالعمل دیماه ۱۴۰۳ قرار بود کارگروهی متشکل از سه نماینده سازمان غذا و دارو، سه نماینده وزارت ارتباطات و یک نماینده اتحادیه کسب وکارهای مجازی تشکیل گردد، اما این سازوکار تا حالا به نتیجه مشخصی نرسیده است. وی با اشاره به بلاتکلیفی پلتفرم ها در دریافت مجوزهای مورد مطالبه سازمان غذا و دارو افزود: سازمان غذا و دارو از سکوها مجوزی را مطالبه می کند که قرار بوده پس از تشکیل همین کارگروه صادر شود؛ در حالی که کارگروه هنوز به نتیجه نرسیده و مجوز مورد مطالبه هم در عمل وجود ندارد.
منبع: سایت امن
اگر پسندیدید لاک کنید:
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان سایت امن در مورد این مطلب