هشدار وزارت بهداشت به نمایش خودکشی در شبکه نمایش خانگی و سینما
سایت امن: وزارت بهداشت با بیان کاهش شمار خودکشی در سال ۱۴۰۴ نسبت به پخش صحنه خودکشی در شبکه نمایش خانگی گوشزد نمود.
محمدرضا شالبافان؛ مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در کارگاه آموزشی تاب آوری و خودمراقبتی در وضعیت بحران که امروز چهارشنبه، ۱۸ شهریورماه بمناسبت روز جهانی پیش گیری از خودکشی، ۱۰ سپتامبر برابر با ۱۹ شهریورماه در ستاد وزارت بهداشت برگزار گردید، اظهار داشت: خودکشی موضوعی مهم در همه جوامع است و در جمعیت کشور ما نیز باید تلاش نماییم تا حد امکان از روش ها و ظرفیت هایی که برای پیش گیری از آن در اختیار داریم، استفاده نماییم.
وی اضافه کرد: ما در وزارت بهداشت همیشه افتخار داریم که در امتداد رسالت خود، نگاهی علمی داشته باشیم و راه حل ها و سیاستهای مبتنی بر دانش را دنبال نماییم. برمبنای آمار، وضعیت خودکشی در کشور در سال قبل روند کاهشی داشته و امیدواریم با کمک همه بتوانیم شاهد حمایت بیشتر از مردم، ارتقاء سلامت روانی اجتماعی جامعه و همین طور بهبود وضعیت بازماندگان ناشی از خودکشی، شامل اشخاصی که در معرض خطر هستند و خانواده اشخاصی که از این صدمه متاثر شده اند، باشیم.
انتشار راهنمای بازنمایی مسئولانه اخبار خودکشی برای رسانه ها
شالبافان با اشاره به اقدامات انجام شده برای ارتقاء آگاهی رسانه ها در رابطه با نحوه پوشش اخبار خودکشی اظهار داشت: در طول این مدت، مجموعه ای از محتواهای آموزشی در اختیار رسانه ها قرار گرفته است که همچون آنها میتوان به «راهنمای بازنمایی مسئولانه اخبار خودکشی در رسانه ها» اشاره نمود که در پاییز سال ۱۴۰۳ در اختیار رسانه ها قرار گرفت و در رابطه با آن نیز اطلاع رسانی شد.
وی اضافه کرد: خوشبختانه شاهد می باشیم که اصول کلی این راهنما نسبت به گذشته، روز به روز بیشتر از سوی رسانه ها، حداقل رسانه های رسمی، رعایت می شود. نقش رسانه ها در این که افکار خودکشی در جامعه افزایش پیدا کند یا برعکس، اشخاصی که در معرض خطر هستند احساس حمایت کنند، بسیار اهمیت دارد و در سراسر جهان نیز به این مورد توجه می شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اشاره کرد: نباید موضوع خودکشی را به یک یا دو عامل خلاصه کرد. خودکشی موضوعی پیچیده است و در همه جوامع هم وجود دارد.
۱۴۸ مرکز سراج در سرتاسر کشور خدمات مجانی عرضه می کنند
شالبافان با اشاره به اقدامات انجام شده برای افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت روان اظهار داشت: کوشیده ایم در طول این زمان دسترسی به خدمات را افزایش دهیم. افزایش دسترسی به خدمات یکی از با اهمیت ترین اقداماتی است که در نظام حکمرانی برای پیش گیری از خودکشی باید صورت گیرد و می تواند در لحظات آخر و در قدمهای نهایی، افراد را به زندگی بازگرداند.
وی اضافه کرد: در این راستا، دسترسی به خدمات روانشناسی و مددکاری با گسترش مراکز سلامت روانی اجتماعی، یا همان مراکز سراج، بالا رفته است. اکنون ۱۴۸ مرکز سراج در سطح کشور، در تمام استانها و در خیلی از شهرستان ها، درحال عرضه خدمات تخصصی مجانی به مردم هستند.
وی اظهار امیدواری کرد که تا آخر سال، چتر حمایتی سلامت روانی اجتماعی دولت در قالب این برنامه، بخصوص در مناطق کمتر برخوردار، بیشتر از پیش گسترش پیدا کند.
شالبافان اظهار داشت: از آغاز سال تابحال تعداد مراکز سراج از ۱۰۴ مرکز به ۱۴۸ مرکز بالا رفته و برنامه ما این است که حداقل تا آخر سال ۲۵ مرکز دیگر نیز به این مجموعه اضافه شود.
وی توضیح داد: مراکز سراج به مراکز جامع خدمات سلامت متصل هستند. فردی که قصد مراجعه دارد ابتدا به مرکز جامع سلامت محل زندگی خود مراجعه می کند و در آنجا توسط پزشک و روان شناس مورد ارزیابی و مراقبت قرار می گیرد. اگر فرد به خدمات تخصصی روانپزشکی، روانشناسی یا مددکاری نیاز داشته باشد، به مرکز سراج متصل به آن مرکز جامع سلامت ارجاع می شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اشاره کرد: هر دو مسیر، یعنی خدمات عرضه شده در مرکز جامع سلامت و خدمات مرکز سراج، به شکل مجانی عرضه می شود.
وی اضافه کرد: امکان دارد فرد اصلا برای دریافت درمان به مرکز مراجعه نکند و صرفاً بخواهد آموزش دریافت کند یا سوالات خویش را مطرح کند. خط ۱۹۰ نیز دراین خصوص به شکل مجانی در اختیار مردم قرار دارد.
راه اندازی خط ۹ سامانه ۱۹۰ با حضور حدود ۷۰۰ روانشناس
شالبافان در ادامه با اشاره به راه اندازی خط ۱۹۰ کد ۹ اظهار داشت: یکی دیگر از اقدامات انجام شده، راه اندازی سامانه ۱۹۰، کد ۹، از میانه جنگ بود که با کمک همکاران مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی، مرکز پاسخگویی به شکایات وزارت بهداشت و مرکز مدیریت شبکه و توسط دفتر سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد انجام شد.
وی اضافه کرد: حدود ۷۰۰ روان شناس در سرتاسر کشور در این سامانه حضور داشتند و توانستند در وضعیت بحرانی پاسخگوی نیاز مردم باشند. خوشبختانه این خدمت مورد استقبال و اقبال مردم قرار گرفت و بعنوان یک تجربه موفق در دوران بعد از جنگ نیز ادامه پیدا کرد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با اشاره به تداوم اخبار و شرایط بحرانی در کشور اظهار داشت: متاسفانه اخبار بحران و حوادث بحران زا اینروزها در سرتاسر کشور باردیگر هر از چندی به گوش می رسد و نیاز است این خدمات روز به روز گسترش پیدا کند و مردم نیز اطلاعات بیشتری در رابطه با نحوه ی استفاده از آنها داشته باشند.
وی اضافه کرد: مردم بازهم از ساعت ۸ بامداد تا ۱۲ شب می توانند با گرفتن شماره ۱۹۰ و سپس انتخاب کد ۹، به یک همکار روان شناس متصل شوند. این روانشناسان حداقل مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی دارند، مورد تایید وزارت بهداشت هستند و در دانشگاه های علوم پزشکی سرتاسر کشور شاغل هستند.
شالبافان اظهار داشت: یکی از مزیت های این خط این است که به سامانه پزشکی خانواده، نظام ارجاع و سیستم مراقبت های اولیه پزشکی کشور متصل است. اگر فردی به خدماتی بیشتر از مداخله روانشناختی در بحران نیاز داشته باشد، به نزدیکترین محل ارایه خدمت ارجاع داده و برای دریافت خدمات راهنمایی می شود.
وی اضافه کرد: استفاده از خط ۱۹۰ به شکل بی نام به انجام می رسد، اما طبیعتا دریافت خدمات حضوری و تخصصی در چهارچوب برنامه های عمومی کشور صورت خواهد گرفت.
شالبافان در رابطه با مدت زمان مکالمه در خط ۱۹۰ کد ۹ اظهار داشت: افراد می توانند حدود ۲۰ دقیقه مکالمه داشته باشند و البته اگر نیاز داشته باشند، می توانند باردیگر تماس بگیرند. هدف این خط، مداخلات فوری و کوتاه مدت جهت کمک به فرد در گذر از بحران است و بنابراین برای مکالمات طولانی مدت تعریف نشده است.
وی اشاره کرد: اگر فرد در جریان این مداخله اولیه بازهم نیازمند خدمات تخصصی باشد، حتماً به خدمات تخصصی ارجاع خواهد شد و آن خدمات نیز به شکل مجانی عرضه می شود.
دسترسی به خدمات سلامت روان فقط دسترسی جغرافیایی نیست
شالبافان با تأکید بر این که دسترسی به خدمات سلامت روان صرفاً به مفهوم وجود مرکز در نزدیکی محل زندگی افراد نیست، اظهار داشت: امکان دارد در تهران یا شهر های بزرگ، فرد با فاصله چند متر از محل زندگی خود یک کلینیک، مطب یا مرکز عرضه خدمات داشته باشد، اما اگر از نظر مالی امکان مراجعه نداشته باشد، چنین دسترسی ای عملاً کمک کننده نیست. بنابراین وظیفه ما این است که دسترسی واقعی به خدمات را با هزینه بسیار ارزان و در مواردی به شکل مجانی فراهم نماییم.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اضافه کرد: حتماً تعداد مراکز، تعداد روانشناسان و تعداد روانپزشکان باید در مراکز دولتی بیشتر از این باشد. همین طور مراکز خصوصی نیز باید تقویت شوند و از آنها حمایت شود تا خدمات سلامت روان پوشش بیمه ای بهتری داشته باشند و شرایط تعرفه گذاری نیز به شکلی باشد که از یک سو بیماران بتوانند مراجعه منظم و مناسب داشته باشند و از طرفی درمانگران نیز در قسمت خصوصی امکان ارایه خدمت مناسب داشته باشند.
وی اشاره کرد: البته وظیفه دولت به جای خود باقی است و باید خدمات در دسترس، مجانی و نهایتاً بسیار ارزان را برای اقشار مختلف جامعه فراهم آورد.
غربالگری سلامت روان کادر سلامت در سراسر کشور
شالبافان با اشاره به اقدامات انجام شده در عرصه سلامت روان کادر سلامت نیز اظهار داشت: دراین خصوص نیز اقدامات مهمی انجام شده است. با همکاری مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی، غربالگری عمومی سلامت روان کادر سلامت از راه ارسال پیامک به کارکنان و کارمندان سلامت در سرتاسر کشور انجام شده و بازهم در حال انجام می باشد.
وی اضافه کرد: این سامانه در هفته سلامت رونمایی و اطلاع رسانی شد و اکنون نیز غربالگری و ارایه خدمت به اشخاصی که خودشان مایل هستند از این خدمت استفاده کنند، ادامه دارد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت توضیح داد: این خدمت در ابتدا به شکل بی نام عرضه می شود و اگر فرد بعد از غربالگری خودش مایل باشد، اطلاعات هویتی از او گرفته می شود تا بتواند از خدمات مورد نیاز استفاده نماید.
وی اشاره کرد: البته موضوع فقط کادر سلامت نیست. بطور قطع اقشار مختلف جامعه در طول بحران اخیر، اتفاقات گذشته و همین طور مشکلاتی که در سطح جامعه ایجاد می شود، صدمه هایی دیده اند و وظیفه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است که به همه این افراد خدمات عرضه کند.
اعلام آمادگی وزارت بهداشت برای دفاع از سلامت روان کارکنان دستگاه ها
شالبافان اعلام نمود: نهادها و وزارت خانه هایی که در رابطه با سلامت روان افراد زیر پوشش خود نگرانی دارند، می توانند از ظرفیتهای وزارت بهداشت استفاده نمایند و ما با کمال میل و افتخار در امتداد ارتقاء سلامت روانی اجتماعی جامعه، در کنار آنها خواهیم بود.
وی اضافه کرد: مراکز وزارت بهداشت آمادگی ارایه خدمت به کارکنان و افراد زیر پوشش این دستگاهها را دارند و نهادها نیز می توانند به آسانی سامانه ۱۹۰ را به کارکنان و افراد زیر پوشش خود معرفی کنند. اگر فردی به خدمات تخصصی بیشتری نیاز داشته باشد نیز وزارت بهداشت با کمال میل در کنار آنها خواهد بود.
خودکشی قابل پیشگیری است؛ در رابطه با علایم خطر باید صحبت کرد
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تأکید بر قابل پیشگیری بودن خودکشی اظهار داشت: موضوع خودکشی قابل پیشگیری است و باید در رابطه با آن صحبت شود. مردم باید در رابطه با علایم خطر خودکشی آگاهی داشته باشند. این علایم امکان دارد در سنین مختلف متفاوت باشد.
وی اضافه کرد: این که در رابطه با خودکشی صحبت نکنیم یا خانواده ها به فرزندان خود بگویند در این خصوص «حرف نزن و با کسی صحبت نکن»، نه تنها کمکی نمی کند، بلکه می تواند احتمال صدمه را بیشتر کند.
شالبافان اشاره کرد: همه ما باید به شکل همدلانه در کنار یکدیگر باشیم. هر کدام از ما وظیفه مراقبت از خود و نزدیکانمان را داریم. باید گوش نماییم، مراقب فرد خود و دیگران باشیم و اگر احتیاج به حمایت تخصصی وجود داشت، از منابع تخصصی، همچون روانپزشک، روان شناس و سایر کارکنان سلامت روان در سطح جامعه و متناسب با دسترسی و بضاعت افراد استفاده نماییم.
وی اظهار داشت: باور ما در وزارت بهداشت این است که باید دسترسی مناسب به خدمات مختلف سلامت، همچون خدمات سلامت روانی اجتماعی، در سرتاسر کشور فراهم گردد.
ضرورت تقویت سیستم های حمایتی متناسب با شرایط کشور
شالبافان در رابطه با تاب آوری جامعه در وضعیت مختلف نیز اظهار داشت: تاب آوری جامعه در وضعیت متعدد متفاوت می باشد. در بحران های حاد، در شرایطی که بحران اقتصادی ایجاد می شود یا وضعیت اجتماعی گرفتار مشکل می شود، عوامل مختلفی می توانند بر تاب آوری جامعه اثر بگذارند.
وی اضافه کرد: همکاریهای مختلفی دراین خصوص وجود دارد و قسمتی از مطالب و آموزش های لازم نیز از راه سایت وبدا اطلاع رسانی شده است. یکی از با اهمیت ترین موضوعات این است که افراد تا حد امکان از حمایت های اجتماعی خود استفاده نمایند و روتین های زندگی خویش را به هم نزنند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اضافه کرد: افراد باید تا آنجا که می توانند از قرار گرفتن در وضعیت پر استرس فاصله بگیرند. این مورد به این معنا نیست که فرد کاملا خودش را از جامعه جدا کند یا اخبار استرس زا را به صورت کامل دنبال نکند، بلکه بهتر است اخبار را به شکل مقطعی دنبال کند.
وی اضافه کرد: خواب مناسب، ورزش و مراقبت از بدن نیز از اقداماتی است که می تواند کمک کننده باشد، هرچند اینها اقداماتی هستند که خود فرد می تواند انجام دهد و در کنار آن، بطور قطع اتفاقات و شرایط محیطی نیز باید تغییر کند.
شالبافان اشاره کرد: درباب این که آیا سیستم های حمایتی فعلی کافی هستند یا نه، باید اظهار داشت که حتماً کافی نیستند و نیاز است ارتقا پیدا کنند. کشور ما هم از نظر جمعیت، هم از نظر پراکندگی جغرافیایی و هم از نظر تفاوت در دسترسی ها، بسیار متنوع است و با خیلی از کشورهای جهان، همچون کشورهای غربی، قابل قیاس نیست.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اظهار داشت: امکان دارد از نظر اعداد و ارقام، در کشور ما در مناطقی مجبور باشیم خدماتی را برای جمعیتی حدود ۲۰ هزار نفر فراهم نماییم، در حالیکه در خیلی از کشورها شرایط دسترسی متفاوت می باشد. فراهم کردن این خدمات وظیفه دولت می باشد.
وی اضافه کرد: در عین حال، برمبنای آمار و ارقام، می دانیم که وضعیت نسبت به قبل نسبتا بهتر شده و تلاشهای جدی در حوزه افزایش سیستم های حمایت روانی اجتماعی در کشور انجام شده است.
شالبافان با تأکید مجدد بر تولی گری وزارت بهداشت در این زمینه اظهار داشت: یکی از اهداف گسترش برنامه سراج نیز این بوده است که بخش های مختلفی که در حوزه دفاع از جامعه بضاعت و ظرفیت دارند، بتوانند زیر چتر حمایتی فرمانداری ها در شهر های مختلف، در کنار یکدیگر قرار گیرند.
نگرانی وزارت بهداشت از نمایش صحنه های خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی
شالبافان در قسمت دیگری از سخنان خود نسبت به نمایش صحنه های خودکشی و مبادرت به خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی ابراز نگرانی کرد و اظهار داشت: لازم می دانم نگرانی خویش را در رابطه با نمایش صحنه های خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی باردیگر اعلام کنم. متاسفانه در ایام اخیر شاهد می باشیم برخی جنبه های سلامت روان در رسانه های تصویری به درستی رعایت نمی شود که یکی از آنها نمایش صحنه خودکشی، مبادرت به خودکشی یا خودکشی منتج به مرگ است.
وی اضافه کرد: از دید من نمایش غیرمسئولانه این صحنه ها بهیچ وجه قابل قبول نیست. رسانه، همچون سینما و تلویزیون، می تواند تجربه های خیلی خوب و ماندگاری در حوزه پیش گیری از خودکشی برای مردم داشته باشد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با اشاره به فیلم «طعم گیلاس» اظهار داشت: احیانا اغلب مخاطبان این فیلم معروف را دیده اند. در زمانی که نه راهنمایی دراین خصوص وجود داشت، نه دفتر ما کنفرانس خبری در رابطه با آن برگزار می کرد و نه اساسا دغدغه جهانی دراین خصوص به اندازه امروز جدی بود، یک سینماگر با دغدغه های خودش فیلمی ساخت که در آن، یکی از ماندگارترین سکانس های پیشگیرانه از خودکشی به تصویر کشیده شده است؛ جایی که فرد به سبب لذت های دنیا و حتی طعم توتی که زیر زبانش احساس می کند، از خودکشی منصرف می شود.
وی اضافه کرد: متاسفانه مثال های نقض نیز بسیار فراوان هستند. اینروزها شاهد می باشیم که برخی از رسانه های تصویری، بخصوص شبکه نمایش خانگی و گاها فیلمهای سینمایی، صحنه خودکشی را به شکل غیرمسئولانه و بشکلی هیجانی نمایش می دهند و حتی گاهی خودکشی بعنوان یک راهکار عرضه می شود.
شالبافان اضافه کرد: در تعدادی موارد، شخصیتی که در طول داستان مرتکب خلاف های قانونی زیادی شده است، به جای این که در آخر داستان شکست بخورد یا به دست قانون سپرده شود، خودکشی می کند. در موارد دیگری نیز صحنه های خودکشی افراد به شکل عریان نمایش داده می شود که می تواند برای اشخاصی که تحت الشعاع قرار می گیرند، بخصوص نوجوانان و جوانان، حتی جنبه یادگیری داشته باشد و این مورد بسیار نگران کننده است.
وی اشاره کرد: این مسایل موضوع هایی نیستند که صرفاً با درج عبارت «مثبت ۱۸» در پایین تصویر بتوان آنها را حل کرد. واقعیت این است که جامعه ما هنوز آشنایی کافی با این مقوله ندارد.
توصیه به سینماگران برای دریافت مشاوره قبل از تولید آثار
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت از سینماگران خواست قبل از تولید آثار خود در رابطه با نحوه نمایش موضوع خودکشی، آموزش و مشاوره تخصصی دریافت نمایند.
وی اظهار داشت: سفارش ما این است که سینماگران، قبل از تولید، آموزش های کافی ببینند و در رابطه با نحوه نمایش این صحنه ها مشاوره بگیرند و مهمتر این که به این مشاوره ها توجه نمایند.
شالبافان اضافه کرد: هدف ما این است که تلاش نماییم جامعه سالمی داشته باشیم، اما متاسفانه خیلی اوقات این اتفاق رخ نمی دهد و حتی گاهی وقتی نمونه های نامناسب را مطرح می نماییم، بیشتر سبب می شود همان صحنه ها دیده شوند و نگرانی در رابطه با آنها در جامعه افزایش پیدا کند.
وی خطاب به اصحاب رسانه و فرهنگ اظهار داشت: از شما خواهش می کنم این مورد را منتقل کنید. وزارت بهداشت آمادگی کامل دارد که دراین خصوص با سینماگران همراهی کند. در سالیان اخیر نمونه های خوبی نیز ساخته شده است.
اهدای جایزه فیلم برتر سلامت روان در جشنواره فیلم فجر
شالبافان با اشاره به اقدامات انجام شده برای دفاع از تولید آثار مسئولانه در عرصه سلامت روان اظهار داشت: همچون اقدامات مثبت، اهدای جایزه فیلم برتر سلامت روان در جشنواره فیلم فجر است که دو سال است به انجام می رسد. سال جاری رقابت دراین خصوص بسیار تنگاتنگ بود و فیلم هایی که از نظر سلامت روان، آثار خوبی بودند و با این حال از نظر هنری و محتوایی نیز قوی ساخته شده بودند، مورد تقدیر قرار گرفتند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اضافه کرد: در عین حال، متاسفانه مثال های منفی نیز وجود دارند و این نمونه ها گاهی فضای بیشتری در رسانه ها به خود اختصاص می دهند.
وی اشاره کرد: فکر می نماییم نهادهای نظارتی دراین خصوص وظیفه دارند و حداقل باید مشورت گرفتن و راهنمایی گرفتن را برای اصحاب رسانه و تولیدکنندگان آثار تصویری در این زمینه الزامی کنند.
شالبافان در آخر خطاب به اهالی مطبوعات اظهار داشت: امکان دارد شما از خدمات مختلف و حوزه های متفاوتی باشید، اما خواهش من این است که نگرانی ما را دراین خصوص به اهالی فرهنگ منتقل کنید. اگر مقرر است در رابطه با یک فیلم نقد یا بررسی نوشته شود، باید به تأثیر آن بر سلامت عمومی نیز توجه کافی و مفید شود.
منبع: samas.ir
اگر پسندیدید لاک کنید:
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان سایت امن در مورد این مطلب