از فاجعه Note ۷ تا انفجار Galaxy S۲۶، سامسونگ باردیگر با بحران باتری رو به رو شده است؟
به گزارش سایت امن، آتش گرفتن یک گوشی منتسب به Galaxy S۲۶ در جیب کاربری در هند، خاطره تلخ Galaxy Note ۷ را زنده کرده است؛ اما آیا سامسونگ باردیگر با یک مشکل ساختاری در باتری های گوشی هایش روبرو شده یا با یک حادثه منفرد رو به رو هستیم؟ بررسی سوابق نشان داده است پاسخ فعلا روشن نیست.
تینا مزدکی_آتش گرفتن یا انفجار گوشی هوشمند، حتی اگر فقط جهت یک دستگاه رخداده باشد، از آن دسته اتفاق هایی است که نمی توان به آسانی از کنار آن عبور کرد. باتری های لیتیوم-یون امروزی در صورت طراحی و استفاده صحیح، فناوری نسبتاً ایمنی هستند؛ اما لطمه فیزیکی، نقص تولید، اتصال کوتاه داخلی، شارژ نامناسب یا افزایش کنترل نشده دما می تواند آنها را وارد فرایندی به نام فرار حرارتی (Thermal Runaway) کند؛ وضعیتی که در آن افزایش دما موجب واکنش های زنجیره ای در سلول باتری و در نهایت آتشسوزی یا انفجار می شود.
نام سامسونگ دراین خصوص البته بالاتر از هر شرکت دیگری با یک حادثه تاریخی گره خورده است؛ یعنی همان آتشسوزی Galaxy Note ۷ در سال ۲۰۱۶. آن بحران به یکی از بزرگ ترین فراخوان های تاریخ صنعت گوشی هوشمند تبدیل شد و در نهایت سامسونگ بعد از چند ماه مطالعه اعلام نمود که منشاء اصلی آتشسوزی ها، باتری بوده است.
حالا، در مرداد ۱۴۰۵، انتشار تصاویر یک گوشی منتسب به Galaxy S۲۶ که گفته می شود در جیب صاحبش در هند منفجر شده و موجب سوختگی شدید او شده است، بار دیگر توجه ها را به ایمنی باتری های سامسونگ جلب کرده است. در عین حال، شواهد موجود هنوز برای نتیجه گیری در رابطه با وجود یک نقص سیستماتیک در Galaxy S۲۶ کافی نیست.
دقیقا چه اتفاقی افتاد؟ طبق گزارش های پخش شده در رسانه های فناوری، مردی در منطقه Greater Noida هند مدعی شده است که گوشی سامسونگش هنگام قرار داشتن در جیب به شدت داغ شده، سپس دود کرده و در نهایت منفجر شده است. گزارش ها می گویند این حادثه موجب سوختگی شدید دست ها و قسمت پایینی بدن او شده و او برای درمان به بیمارستان منتقل شده است.
در گزارشات اولیه، دستگاه بعنوان Galaxy S۲۶ معرفی شده است؛ در عین حال، در وضعیت فعلی هنوز جزییات فنی دستگاه، سابقه تعمیر یا تعویض باتری، شرایط دقیق استفاده و علت قطعی حادثه بطور مستقل تأیید نشده است. این نکته اهمیت زیادی دارد، برای اینکه صرف مشاهده سوختگی یک گوشی نمی تواند ثابت کند که باتری آن دستگاه از ابتدا دارای نقص تولید بوده است.
باتری لیتیوم-یون ممکنست به دلیلهای مختلفی وارد فرار حرارتی شود؛ همچون لطمه فیزیکی به سلول، سوراخ شدن جداکننده داخلی، گرمای شدید، اتصال کوتاه داخلی یا خارجی و برخی نقص های تولید. ازاین رو تا وقتی که خود دستگاه بررسی نشود، نسبت دادن حادثه به «باتری معیوب» فقط یک فرضیه است.
در بررسی منابع رسمی سامسونگ، همچون بخش اخبار در ارتباط با سری Galaxy S۲۶، اطلاعیه ای که این حادثه در هند را تأیید یا علت آنرا مشخص نماید، مشاهده نشد. صفحه رسمی سامسونگ در رابطه با Galaxy S۲۶ نیز این خانواده را از نظر مدیریت حرارتی معرفی می کند، اما در رابطه با حادثه اخیر توضیحی ارایه نکرده است. بنابراین، نمی توان اکنون علت حادثه را نقص باتری اعلام نمود.
Galaxy Note ۷؛ بزرگ ترین بحران باتری سامسونگ باید بین «گزارش های موردی» و «نقص فراگیر و تأییدشده محصول» تفاوت قائل شد. مهم ترین و تنها نمونه ای که به یک بحران گسترده و رسمی در مقیاس جهانی تبدیل شد، Galaxy Note ۷ بود. در سالیان اخیر نیز گزارش هایی در رابطه با آتش گرفتن یا متورم شدن باتری برخی مدلهای Galaxy پخش شده، اما هیچ کدام از نظر ابعاد و شواهد به بحران Note ۷ نزدیک نبوده اند.
Galaxy Note ۷ در سال ۲۰۱۶ وارد بازار شد و خیلی زود گزارش هایی از داغ شدن بیش از اندازه، آتش گرفتن و انفجار دستگاهها منتشر گردید. سامسونگ در دوم سپتامبر ۲۰۱۶ اعلام نمود که بعد از بررسی موارد گزارش شده، مشکل سلول باتری را شناسایی کرده است. این شرکت در آن زمان اعلام نمود که تا اول سپتامبر، ۳۵ مورد در سرتاسر جهان گزارش شده بود و به این علت فروش دستگاه را متوقف و طرح تعویض گوشیها را شروع کرد.
اما مشکل خیلی بزرگ تر از آن چیزی بود که در ابتدا تصور می شد. کمیسیون ایمنی محصولات مصرفی آمریکا، CPSC، در سپتامبر ۲۰۱۶ به مصرف کنندگان گوشزد نمود که باتری لیتیوم-یون برخی Note ۷ها می تواند بیش از اندازه داغ شود و آتش بگیرد؛ حوادثی که هم هنگام شارژ و هم در زمان استفاده عادی رخداده بودند.
سامسونگ ابتدا دستگاه های اولیه را فراخوانی کرد و نسخه های جایگزین را با باتری تامین شده از شرکت دیگری عرضه کرد؛ اما بعداً گزارش آتش گرفتن برخی نمونه های جایگزین نیز منتشر گردید. در نهایت CPSC در اکتبر ۲۰۱۶ فراخوان را گسترش داد و اعلام نمود حدود ۱.۹ میلیون دستگاه Galaxy Note ۷ در آمریکا مشمول فراخوان هستند؛ این عدد شامل یک میلیون دستگاهی بود که در فراخوان نخست جمع آوری شده بودند.
علت انفجار Note ۷ چه بود؟ این قسمت یکی از مهم ترین تفاوت های Note ۷ با حادثه جدید Galaxy S۲۶ است؛ چون در مورد Note ۷، تحقیقات رسمی علت را مشخص کردند. سامسونگ بعد از چند ماه مطالعه اعلام نمود که باتری عامل حوادث Note ۷ بوده است. این شرکت علاوه بر تحقیقات داخلی، بهمراه سه سازمان مستقل صنعتی، دستگاهها و باتری ها را بررسی کرد و نتیجه گرفت که مشکل از باتری بوده است.
مشکل فقط یک «باتری بد» نبود. بررسی ها نشان دادند باتری های دو تامین کننده مختلف، هر کدام با مشکلات متفاوتی مواجه بودند. در باتری های گروه نخست، طراحی و ابعاد سلول موجب ایجاد فشار و اتصال کوتاه داخلی در وضعیت خاص می شد. در باتری های جایگزین نیز مشکلات ساخت و تولید جداگانه ای وجود داشت. نتیجه هر دو مسیر، یکسان بود؛ اتصال کوتاه داخلی، افزایش شدید دما و فرار حرارتی و در نهایت آتشسوزی.
سامسونگ پس از این بحران مجموعه ای از تغییرات را در فرایندهای ایمنی باتری اعمال کرد و برنامه های جدید آزمایش باتری را معرفی نمود.
آیا مدلهای دیگری از سامسونگ هم آتش گرفته اند؟ گزارشات موردی در رابطه با مدلهای مختلف Galaxy طی سالهای قبل وجود داشته است؛ اما نباید این گزارش ها را با Note ۷ یکی بدانیم. بطور مثال، در سالیان اخیر مواردی از تورم باتری در خانواده Galaxy S۲۱ و S۲۲ گزارش شده است. در تعدادی موارد، تورم آن قدر شدید بوده که قاب پشتی دستگاه از بدنه جدا شده است. در عین حال، این گزارش ها به طور عمده موارد موردی و تجربیات کاربران یا مراکز تعمیر بوده اند و به یک فراخوان جهانی برای کل این مدلها منجر نشده اند.
همینطور گزارش هایی در رابطه با داغ شدن یا آتش گرفتن برخی دستگاه های جدیدتر سامسونگ انتشار یافته است. بنابراین، اگر بخواهیم با معیار دقیق صحبت نماییم، Galaxy Note ۷ تنها موردی است که نقص باتری آن بصورت رسمی و در مقیاس جهانی شناسایی و منجربه فراخوان گسترده شد.
Galaxy S۲۵+؛ سامسونگ همین امسال هم با یک پرونده جدی مواجه گردید حادثه جدید S۲۶ را نمی توان بدون اشاره به اتفاق دیگری که تنها چند ماه قبل برای Galaxy S۲۵+ رخ داد بررسی کرد. در نوامبر ۲۰۲۵، یک دستگاه Galaxy S۲۵+ که تنها حدود دو ماه از خرید آن گذشته بود، هنگام شارژ در خانه ای در ایالت ایندیانا آمریکا آتش گرفت. بر اساس گزارش آتش نشانی، حادثه یک Thermal Runaway بوده و آتش از داخل خود گوشی شروع شده است.
نکته مهم تر این که مالک دستگاه اعلام نموده بود گوشی با شارژر و کابل رسمی سامسونگ درحال شارژ بوده است. این حادثه در ژانویه ۲۰۲۶ به رسانه ها راه پیدا کرد و سامسونگ نیز در رابطه با آن اظهارنظر کرد. اما موضع سامسونگ با نتیجه آتش نشانی تفاوت داشت.
سامسونگ در ابتدا گفت تحقیقاتش نتوانسته علت ریشه ای حادثه را مشخص کند؛ سپس در نسخه اصلاح شده اظهارنظر خود، «نیروی خارجی» (External Force) را عامل حادثه دانست، در صورتیکه همزمان تاکید کرد شواهد کافی برای تعیین دقیق مسئول حادثه وجود ندارد.
در نهایت سامسونگ با خانواده وارد مذاکره شد و هزینه گوشی، هزینه های پزشکی و خسارت های در ارتباط با پاک سازی و تعمیر را پوشش داد و مبلغی نیز بابت لطمه و رنج پیشنهاد کرد. این مورد مهم می باشد چونکه سامسونگ مسئولیت مالی این پرونده را پذیرفت، اما علت را نقص تولید عمومی در S۲۵+ اعلام نکرد.
یک S۲۵+ دیگر هم در کره جنوبی آتش گرفت ماجرا به همان یک دستگاه ختم نشد. در اکتبر ۲۰۲۵، کاربری در کره جنوبی گزارش کرد که Galaxy S۲۵+ او در صورتیکه اصلاً به شارژر متصل نبود، ناگهان بیش از اندازه داغ شد، صدای بلندی ایجاد کرد و سپس آتش گرفت.
مالک دستگاه آنرا به مرکز خدمات سامسونگ تحویل داد و شرکت آغاز به بررسی آن کرد. گزارشات پخش شده در آن زمان می گفتند سامسونگ هنوز علت مشخصی برای حادثه اعلام نکرده بود.
این حادثه از این جهت اهمیت دارد که نشان داده است آتش گرفتن یک گوشی الزاماً به مدلول مشکل در شارژر یا کابل نیست؛ باتری می تواند حتی زمانی که گوشی به برق متصل نیست نیز در وضعیت خاص وارد فرار حرارتی شود.
پس آیا Galaxy S۲۶ هم مشکل باتری دارد؟ درحال حاضر هیچ مدرک کافی برای چنین نتیجه ای وجود ندارد. آن چه در اختیار داریم یک حادثه جدی و نگران کننده است که در آن دستگاهی منتسب به Galaxy S۲۶ در هند آتش گرفته و موجب لطمه شدید به کاربر شده است. اما هنوز نمی دانیم که آیا دستگاه واقعا Galaxy S۲۶ بوده است یا خیر، آیا باتری اصلی و دست نخورده بوده است، قبلاً تعمیر شده است، دستگاه ضربه خورده است یا مورد حرارت قرار گرفته است و یا حتی باتری لطمه فیزیکی دیده است؛ ازاین رو این موارد باید توسط مرکز خدمات سامسونگ یا یک لابراتوار مستقل بررسی شود.
نکته مهم دیگر این است که سامسونگ هنگام معرفی Galaxy S۲۶ روی مدیریت حرارتی دستگاه تاکید کرده بود. این شرکت S۲۶ را محصولی معرفی کرده که برای مدیریت مصرف انرژی و حرارت طراحی شده است. بنابراین، اگر تحقیقات رسمی نشان دهد مشکل از خود باتری یا طراحی حرارتی بوده، موضوع اهمیت خیلی بیشتری پیدا خواهدنمود.
سامسونگ این دفعه چرا بیانیه نداده است؟ مقایسه این حادثه با Note ۷ کمی گمراه کننده است. در سال ۲۰۱۶ سامسونگ با ده ها گزارش مشابه در فاصله کوتاه مواجه شد. شرکت در همان روزهای ابتدائی اعلام نمود ۳۵ مورد گزارش شده و سپس فراخوان گسترده ای را شروع کرد.
در مورد S۲۶، تا به این لحظه با یک گزارش تازه مواجه هستیم. ازاین رو طبیعی است که سامسونگ قبل از مشخص شدن نتیجه بررسی فنی، علت حادثه را تأیید نکند. از طرف دیگر، بررسی منابع رسمی سامسونگ تا ۱۶ اوت ۲۰۲۶ نشان نمی دهد که این شرکت برای حادثه اخیر S۲۶ بیانیه عمومی در رابطه با علت یا فراخوان صادر کرده باشد. صفحه رسمی S۲۶ بازهم محصول را معرفی می کند و در قسمت اخبار رسمی سامسونگ نیز اطلاعیه ای در رابطه با این حادثه مشاهده نمی شود.
اما سامسونگ تنها شرکتی نیست که با آتش گرفتن باتری گوشی روبه رو شده است مشکل آتش گرفتن باتری های لیتیوم-یون محدود به سامسونگ نیست. در حقیقت، ساختار شیمیایی این باتری ها بگونه ای است که اگر جداکننده داخلی لطمه ببیند یا سلول بیش از اندازه گرم شود، واکنش زنجیره ای معروف به فرار حرارتی می تواند رخ دهد. نمونه های جدی در محصولات شرکت های دیگر نیز وجود داشته است.
یکی از نزدیک ترین نمونه های سالیان اخیر، Google Pixel ۶a است. در سال ۲۰۲۵ چندین گزارش از داغ شدن شدید و آتش گرفتن Pixel ۶a منتشر گردید. Android Authority در مقطعی دست کم چهار مورد جداگانه از آتش گرفتن این مدل را شناسایی کرده بود؛ اولین مورد به دسامبر ۲۰۲۴ بازمی گشت.
این مسئله آن قدر جدی شد که گوگل برنامه ای تحت عنوان Battery Performance Program راه اندازی نمود. طبق توضیح رسمی گوگل، برخی Pixel ۶aها به یک بروزرسانی الزامی نیاز داشتند تا خطر داغ شدن بیش از اندازه باتری کاهش پیدا کند. این بروزرسانی بعد از رسیدن باتری به ۴۰۰ چرخه شارژ، ظرفیت و عملکرد شارژ را محدود می کرد.
هشدارهای ایمنی دولت بریتانیا نیز Pixel ۶a را به علت احتمال داغ شدن باتری و خطر آتشسوزی در لیست محصولات دارای خطر قرار دادند. حتی بعد از انتشار این برنامه نیز دست کم یک مورد دیگر از آتش گرفتن Pixel ۶a گزارش شد؛ در این حادثه دستگاه هنگام شارژ آتش گرفت، در صورتیکه مالک می گفت بروزرسانی ایمنی را نیز دریافت کرده بود. ازاین رو Pixel ۶a نمونه خوبی است که نشان داده است وقتی تعداد گزارش ها از حد یک حادثه منفرد عبور کند، شرکت سازنده ممکنست بجای بررسی موردی، اقدام سراسری برای کاهش ریسک انجام دهد.
Pixel ۶a نخستین تجربه گوگل دراین خصوص نبود. برای Pixel ۴a نیز برنامه ای برای کاهش خطر ناشی از باتری اجرا شد. گزارش رسمی Product Safety در ارتباط با بریتانیا می گوید باتری برخی Pixel ۴aها ممکن بود هنگام استفاده عادی بیش از اندازه گرم شود و خطر آتشسوزی بوجود آورد. گوگل برای کاهش این خطر یک بروزرسانی نرم افزاری ارائه نمود. در اینجا نیز مشکل الزاماً به مدلول آتش گرفتن همه دستگاهها نبود؛ بلکه وجود احتمال افزایش بیش از اندازه دما موجب شد شرکت اقدامات پیشگیرانه انجام دهد.
OnePlus Nord ۲ نیز در سال ۲۰۲۱ در چند گزارش رسانه ای با ادعاهای انفجار یا آتش گرفتن باتری روبرو شد. یکی از مواردی که در رسانه های اجتماعی انتشار یافته بود، بعد از بررسی OnePlus جعلی اعلام گردید. شرکت در رابطه با همان مورد بیانیه منتشر نمود و گفت تحقیقاتش نشان داده حادثه ادعایی واقعی نبوده است.
ازاین رو نمی توان تمام گزارشات Nord ۲ را بعنوان موارد تأییدشده آتش گرفتن باتری در آمار وارد کرد. این مثال نشان داده است چرا در پرونده هایی مانند S۲۶، عکس یا ویدئو به تنهایی برای اثبات نقص تولیدی کافی نیست.
چرا باتری گوشیها آتش می گیرند؟ حدودا همه این حوادث در نهایت به یک مسئله مشترک برمی گردند؛ یعنی از دست رفتن کنترل فرایندهای داخل سلول لیتیوم-یون. باتری گوشی از چند لایه خیلی فشرده تشکیل شده است. اگر به هر علت جداکننده ای که مابین دو الکترود قرار دارد لطمه ببیند، ممکنست اتصال کوتاه داخلی رخ دهد.
در این حالت دما بالا می رود و افزایش دما می تواند واکنش های شیمیایی دیگری را فعال کند. این واکنش ها گرمای بیشتری تولید می کنند و چرخه ای ایجاد می شود که به آن Thermal Runaway یا فرار حرارتی می گویند. اشتباه در ساخت سلول، آلودگی یا نقص در لایه های داخلی می تواند احتمال اتصال کوتاه را افزایش دهد. افتادن گوشی، ضربه یا خم شدن شدید می تواند به ساختار داخلی باتری لطمه بزند؛ حتی اگر ظاهر گوشی سالم به نظر برسد.
همچنین، دمای بالا می تواند فشار زیادی به باتری وارد کند و احتمال بروز مشکل را افزایش دهد. شارژر یا کابل ناسازگار و تجهیزات معیوب می توانند ریسک حرارتی را افزایش دهند؛ به این علت سامسونگ نیز استفاده از شارژر و کابل تأییدشده را سفارش می کند. باتری های لیتیوم-یون با گذشت زمان و افزایش چرخه های شارژ تغییر می کنند و در وضعیت خاص ممکنست متورم شوند یا عملکرد حرارتی نامناسبی پیدا کنند.
چقدر احتمال آتش گرفتن گوشی وجود دارد احتمال آتش گرفتن گوشی هوشمند در مقایسه با تعداد کل گوشیهای فروخته شده، خیلی کم است. اما مشکل اینجاست که آمار جهانی دقیقی برای تعداد گوشیهای هوشمندی که به علت نقص باتری آتش گرفته اند وجود ندارد. خیلی از حوادث بصورت موردی گزارش می شوند و شرکتها نیز همه آنها را بعنوان فراخوان رسمی ثبت نمی کنند.
به این علت نمی توان بطورمثال گفت «درصد مشخصی از گوشیهای سامسونگ آتش می گیرند» مگر این که شرکت یا نهاد ایمنی رسمی چنین آماری را منتشر نموده باشد. آن چه میتوان با اطمینان گفت این است که Note ۷ یک استثنای تاریخی بود؛ برای اینکه تعداد گزارش ها به اندازه ای رسید که فراخوان رسمی گسترده در چند کشور اجرا شد. CPSC در آمریکا در مجموع حدود ۱.۹ میلیون دستگاه را در فراخوان پوشش داد.
در مقابل، در رابطه با S۲۵+ و S۲۶ درحال حاضر با تعداد خیلی محدودی از گزارش ها مواجهیم و هیچ مدرکی از یک نقص سیستماتیک در کل محصولات این مدلها وجود ندارد.
منبع: websec.ir
اگر پسندیدید لاک کنید:
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان سایت امن در مورد این مطلب